ამ სპექტაკლის შესახებ თხრობას კულმინაციური ფრაზით დავიწყებ,- „ნაჯახი ძლიერად არ დამარტყათ, სუსტი კისერი მაქვს“. ალბათ, ძალიან ძლიერი სული უნდა გქონდეს, რომ სასიკვდილო ეშაფოტზე ხუმრობის განწყობის შენარჩუნება შეძლო. ამ სიტყვების გაგონებაზე თომას მორის უკანასკნელი სიტყვები გამახსენდა,- „გთხოვთ, წვერი გადამიწიეთ, მას არაფერი დაუშავებია“. უდავოდ, კარგი იუმორის გრძნობა აქვთ ინგლისელებს, რომელიც სიცოცხლის ბოლო წამებშიც კი არ ტოვებთ მათ.

რუსთაველის თეატრის სპექტაკლი „მარიამ სტიუარტი“ რამდენიმე დღის წინ ვნახე. არასდროს მრცხვენოდა ჩემი მიკერძოებულობის, მაგრამ ის რომ დედოფალი ელისაბედის მიმართ უფრო მეტი თანაგრძნობით ვარ გამსჭვალული, ვიდრე მისი დის – მარიამის მიმართ,შესაძლაოა, მთლად ჩემი მიკერძოებულობის ბრალიც არ იყოს, თუმცა შესაძლოა გარკვეულმა მოვლენებმაც მიბიძგა ამისაკენ. პირველი, რაც უნდა აღვნიშნო, არის ჩემი უსაყვარლესი მსახიობის – ნანუკა ხუსკივაძის შეუდარებელი სამსახიობო ოსტატობა სცენაზე. ეს ის მსახიობია, რომელსაც შეუძლია ყველა პარტნიორი დაჩრდილოს და თავისი პერსონაჟის მიმართ კეთილად განაწყოს მაყურებელი.

მეორე მნიშვნელოვანი მიზეზი თავად ისტორიულ მოვლენებში უნდა ვეძებოთ. ყოველთვის უმცირესობათა მხარეს ვიყავი და მიუხედავად იმისა, რომ ეშაფოტზე სწორედ მარიამ სტიუარტი ადის და არა ელისაბედი ის მაინც მეტ მხარდაჭერას საჭიროებს. კათოლიკე მარიამს ბოლომდე ზურგს უმაგრებს კათოლიკე საფრანგეთი და თავად რომის პაპიც კი, პროტესტანტ ელისაბედს კი არავინ ჰყავს ერთგული, ის ლორდებიც კი ვინც დის მოკვლას აიძულებს.

ელისაბედზე სასახლის ყოველ კუთხე-კუნჭულში ჩუმ-ჩუმად ჭორაობენ, მეფის უკანონო შვილად გამოაცხადებენ, დედამისს კი ქმრის ღალატს დასდებენ ბრალად. მას ტანჯავს უამრავი მემკვიდრეობითი სენი, არასდროს ღირსებია ის, რასაც ადამაინები „ქალურ ბედნიერებას“ უწოდებენ ხოლმე. გულწრფელად რომ ვთქვა, მეც არ ვიცი ზუსტად რას გულისხმობს ეს „ქალური ბედნიერება“, მაგრამ, ალბათ, სწორედ იმ პრობლემათა თაიგული უნდა იყოს რაც ქალ მონარქს მაშინდელ ინგლისში უნდა ჰქონოდა.

მარიამი და ელისაბედი დები არიან, თუმცა სავსებით განსხვავებულნი. მარიამი ავხორცი ქალების გავრცელებულ სტერეოტიპში ზუსტად ჯდება. ელუსაბედი კი უფრო ცივი გონების, განსჯის ადამიანია, რომელიც ვნებებთან უფრო თავშეკავებულია. თუმცა, როდესაც აყვა ვნებებს, მაშინაც იმ ავხორცი დის აჩრდილი გადაეღობა. ორივე იბრძვის გვირგვინისათვის, ამასთანავე სიცოცხლისთვისაც, რადგან რომელიმემ თავისი ნებით რომ დათმოს კიდეც გვირგვინი – ორი თანაბარუფლებიანი მონარქის ერთ სივრცეში ყოფნა მაინც საშიშია, მითუმეტეს, როდესაც მათი გვირგვინისადმი მთელ დანარჩენ მსოფლიოს უფრო გამძაფრებული ინტერესები აქვს, ვიდრე თავად დებს. შეთქმულებებსაც და ტერორისტულ აქტებსაც დების უკითხავად აწყობენ ხან რომელი ფრანგი გრაფი და ხანაც რომელი.

ერთ-ერთი და უნდა მოკვდეს. ელისაბედს არ უნდა დის მოკვლა. რა თქმა უნდა, სინდისისთვის მძიმე ტვირთი იქნება ეს. „მკვლელის ხელები სამარადჟამოდ სისხლის ლაქებით არის მოთხვრილი“ – მანტრასავით იმეორებს ელისაბედი და თვითონვე იმშვიდებს თავს (?) – „არც ერთი ლაქა, არც ერთი ლაქა“… თუმცა, სინდისის გარდა, სხვა, ჩემი აზრით უფრო მნისვნელოვანი, მიზეზიც აქვს ელისაბედს იმისათვის, რომ დის სასიკვდილო განაჩენზე ხელის მოწერა გააჭიანუროს. ამ მიზეზს ინგლისელებზე კარგად ქართველები იცნობენ და „რას იტყვის ხალხი“ ჰქვია. მონარქის სიკვდილით დასჯა ძალზედ საშიში პრეცენდენტია, მართლაც რას იტყვის მსოფლიო?! მაგრამ, აქაც პასუხობს ელისაბედი თავის თავს, კონტრარგუმენტი ყველაფერს აქვს,- „ მსოფლიოს მთელი ისტორია სისხლით არის მორწყული! კარგად გადახედეთ, ისტორიას, კარგად! ყველამ თავის სისხლიან სასახლეს მიხედოს!“

მარიამ სტიუარტი კვდება, ელისაბედი კი მხოლოდ ამის შემდეგ იგებს, რომ ბრალდებები, რომელიც სასამართლომ მის დას წაუყენა სრული სიცრუე იყო და არც ერთი შეთქმულება არ ყოფილა მარიამის ორგანიზებული. სასახლის ინტრიგები ობობის ქსელივით არის აბურდული, მის მარწუხებში კი სამართლიანობაა მომწყვდეული.

პოსტის ავტორი: ნიკა უხურგუნაშვილი

ადრე, ჯერ კიდევ მაშინ როდესაც ჩვენს საიტს ჰქონდა ფორუმი, ერთ-ერთმა ჩვენმა მომხმარებელმა საკითხს: “კვდება თუ არა თეატრი” მიუძღვნა თემა სადაც ზოგადად ისაუბრა დღეევანდელი თეატრის ყოფაზე, მინდა ვთქვა რომ თეატრი არ კვდება, უბრალოდ დრო ცვლის ყველაფერს და მასთან ერთად იცვლება თეატრიც, იცვლებიან მსახიობები, მაყურებლები და ა.შ. თუმცა თეატრი ხელოვნების ის დარგია, რომელსაც დასაბამი ჯერ კიდევ ანტიკური ხანიდან აქვს, იგი დღემდე ვითარდება და იცვლება. თეატრი ხელოვნების ისეთი რელიქვიაა, რომელიც თაობიდან თაობას გადაეცემა, როგორც მამისგან შვილს მისი გვარი და ამ საგვარეულო ჯაჭვის გაწყვეტა შეუძლებელია! როგორც მახსოვს ქართული თეატრის ისტორიიდან 19-20 საუკუნის საქართველო თეატრალური ცხოვრების განვითარების პიკზე იყო.

ამ დროს იდგმებოდა ისეთი სპექტაკლები რომლებიც ცვლიდნენ ხალხის მსოფლხედველობას. (იხილეთ ზოგიერთი სპექტაკლი) თითოეულ სპექტაკლის,თითოეულ დიალოგში, ყველა ასაკის ადამიანი სწავლობდა სხვის შეცდომაზე, იღებდა ცხოვრებისეულ გამოცდილებას, იმიტომ რომ თითქმის ყველა სპექტაკლი შექმნილი და დადგმული იყო რეალურ მოვლენებზე, რომელსაც რეჟისორი ისე საინტერესოდ და ლამაზად ფუთავდა რომ, რაც არუნდა მწარე რეალობა ყოფილიყო, მაინც დიდი ინტერესით და უმეტეს შემთხვევაში ღიმილით უყურებდნენ. თეატრი ეს ის ადგილია, სადაც სცენაზე, შენს ცხოვრებას გვერდიდან უყურებ, შეიძლება მოულოდნელად რომელიმე მსახიობში, შენი თავიც დაინახო… კინოსგან განსხვავებით თეატრში ყველა სიტყვა,გრძნობა და მოქმედება უფრო მძაფრ და რეალისტურ შეგრძნებებს ტოვებს მაყურებელში ვიდრე სახლში, ტელევიზორში ნანახი ცხოვრებისეული ან სხვა მსგავსი ფილმი.

საინტერესო რა ხდება? თქვენი აზრით რა აკლია ქართულ თეატრს? არსებობენ ადამიანები რომლის გულშიც ჭეშმარიტი ხელოვნების და ამ ისტორიული დარგის, თეატრის სიყვარულის ცეცხლი ჯერ კიდევ ანთია და მე მჯერა რომ ასეთი ხალხი უფრო მომრავლდება! მე მაინტერესებს თქვენი აზრით დღეს თეატრი რა პრობლემების წინაშე დგას? რა არარის და რას ისურვებდით რომ იყოს?

ალბათ ნებისმიერი თეატრისთვის მნიშვნელოვანია მაყურებლის აზრი! ასე რომ თუ წაიკითხეთ ეს პოსტი, იმედია ორ წუთსაც გამონახავთ და კომენტარის სახით დაწერთ თქვენს აზრს.

პ.ს. მოკლედ მეც და იმედი მაქვს სხვებიც, ამ თემას შემდეგში კიდევ დავუბრუნდებით და უფრო ვრცლად ვისაუბრებთ.

თეატრი საოცარი ადგილია. ყოველ დარბაზს თავისი, უნიკალური აურა აქვს. ყველა დარბაზში სხვადასხვა რამეს ვგრძობ, ის სპექტაკლის ნაწილია. აი, მაგალითად, რუსთაველის თეატრის დიდი დარბაზი. აქ ნამდვილი ბურჟუა ვხდები, ვუყურებ დარბაზის კედლებზე შესრულებულ დახვეწილ ორნამეტებს, იწყება სპექტაკლი და მაგიურ სივრცეში ეხვევა მთელი დარბაზი, საიდანაც გამოსვლა ძნელია. ვეხვევი ამ საბურველში და ჩემში რაღაც იცვლება.

თეატრს აქვს რაღაც განსაკუთრებულად ინტიმური, გლამურული. იწყება სპექტაკლი, ზიხარ ვინმესთან ერთად და ერთდროულად განიცდით რაც თქვენ წინ ხდება. უყურებთ არა მანამდე გადაღებულსა და დამონტაჟებულს, არა! აი, იმ წამს მიმდინარე ცოცხალ პროცესს. თქვენ ორნი, გვერდიგვერდ სხედხართ, გრძნობ მის ხელებს. სცენიდან მომდინარე ემოციების დუღილი პიკს აღწევს, თქვენ სხედხართ გვერდიგვერდ, ერთად გრძნობთ, ერთად განიცდით, ორივე ამ წამს, ერთსა და იმავე სივრცეში ერთსა და იმავეს გრძნობთ მთელი გულით და გრძნობ მის კანს შენს ხელზე.

არ აქვს მნიშვნელობა სცენაზე გლოვობენ თუ ზეიმობენ, ტრიუმფია თუ მარცხი, სცენიდან პარტერში მოედინება ენერგიის ნაკადი რომელიც არ ჩერდება და შენს ემოციურ სისტემაში აგრძელებს დინებას სპექტაკლის დამთავრებიდან კიდევ დიდი ხნის მანძილზე.

ერთხელ მწერალმა ხატია შიუაშვილმა მისი სექსისადმი დამოკიდებულების შესახებ მითხრა,- სექსი მაშინ იწყება, როცა ვინმეს ეპრანჭები, ვინმესთვის იცვამო. დიახ, მეც ვეთანხმები მას, მაგრამ ეს ვრცელდება არამარტო სექსზე, არამედ სპექტაკლზეც. სპექტაკლი არ იწყება მაშინ, როდესც მსახიობები გამოჩნდებიან სცენაზე, სპექტაკლი იწყება მაშინ, როდესაც ვემზადები თეატრში წასასვლელად, ვიცვამ მისთვის, საგანგებდ ვივარცხნი თმას, ვეპრანჭები იმ კოსმიურ ენერგიას, რომელიც სპექტაკლის დაწყებისთანავე შემიპყრობს.

პოსტის ავტორი: ნიკა უხურგუნაშვილი

არავინ იცის, რა ბედი ეწეოდა ინგლისს, თუკი ტახტზე, ელისაბედის ნაცვლად, მარიამ სტიუარტი ავიდოდა. ერთნი კათოლიკური ეკლესიის გაძლიერებას ვარაუდობდნენ, მეორენი – ინგლისის, როგორც სამეფოს კრახს. როგორც არ უნდა იყოს, მარიამ სტიუარტი, როგორც ბრიტანეთის, ისე მსოფლიო დრამატურგიის ისტორიაში უდაოდ ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო პერსონაჟია. თავად შილერის პიესა კი – ერთ-ერთი ურთულესი თავისი აქცენტებით. სწორედ ასეთმა აქცენტებმა მომხიბლა თემურ ჩხეიძის სპექტაკლში, რომელიც მარჯანიშვილის თეატრში 16 და 17 მარტს დაიდგა.

გიორგი ტოვსტონოგოვის სახელობის პეტერბურგის დიდი დრამატული თეატრი, რომლის სამხატვრო ხელმძღვანელიც თემურ ჩხეიძეა, ეს უკვე ნიშნავდა, რომ წინ ძალიან საინტერესო სანახაობა მელოდა. მიუხედავად ამისა, არ მეგონა, ასე კარგად თუ მოვახერხებდი სპექტაკლის „აყოლას“, ვინაიდან რუსულ ენაზე არც თუ ბევრი წარმოდგენა მინახავს.

თავიდანვე, რაც ყველაზე მეტად მომეწონა, იყო სისადავით გადმოცემული სათქმელი. არაფერი ზედმეტი, არც ნაკლები. დეკორაციები – არც მწირი, არც გადატვირთული, მუსიკა – არც ბევრი, არც ცოტა. ყოველივე ეს იმიტომ, რომ მთავარი სათქმელისთვის ხელი არ შეეშალა და მაყურებელთა ყურადღება არსებითისგან სხვა რამეზე არ გადაეტანა.

სულ რამდენიმე წუთს მსახიობთა მეტყველება პათეტიკურად მეჩვენა, მერე მივხვდი, რომ ამან სათქმელი უფრო გასაგები და ადვილად აღსაქმელი გახადა. სათქმელი კი, გარდა ისტორიული პერიპეტიებისა, ქალის, როგორც პოლიტიკური მოაზროვნისა და როგორც დედის ფილოსოფია წარმოადგენდა. რომ ტახტი და ვალდებულება არც სქესს და არც რაიმე სახის სისუსტეს არ სცნობს. დედოფალმა ელისაბედმა მოახერხა ამ მსხვერპლის გაღება. მსხვერპლისა, რომელიც მარიამ სტიუარტის მოკვეთილ თავად დაუჯდა. მეორე მხარესაა შოტლანდიის დედოფალი და მისი ქალური მე, რომელიც ელისაბედს არ გააჩნია, თანაც მისგან განსხვავებით, სტიუარტს შანსი ჰქონდა, ტახტი კანონიერი გზით მიეღო. თუმცა ისტორია ამ გზით არ წავიდა და მივიღეთ მსოფლიო მნიშვნელობის დრამა.

სხვა საქმეა ამ დრამის არამომაბეზრებელ და, რაც მთავარია, დღეისათვის საჭირო ქონტექსტით მოწოდება. სწორედ ამიტომაა თემურ ჩხეიძის „მარიამ სტიუარტი“ შეუდარებელი, რადგან იგი არანაირ ემოციურ ფაქტორს არ ყვება და ლოგიკის ხაზს მისდევს. საბოლოო ჯამში, ემოციები ცვდება ან სახეს იცვლის, ხოლო ჭეშმარიტება, რომლისკენაც მიმავალი გზა ლოგიკაზე გადის, უცვლელია.

ავტორი: ზურა ბალანჩივაძე

ფარდა იხსნება და ჩანს ქიმიური ლაბორატორია ტრადიციისამებრ შეშლილი პროფესორითა და უცნაური ასისტენტით. თუმცა, როგორც შემდეგ ირკვევა ეს ლაბორატორია სინამდვილეში ჩვეულებრივი სამზარეულოა, შეშლილი პროფესორი – მზარეული, ასისტენტი კი… ასისტენტი. ასისტენტს ვერცხლისფერი ხალათი აცვია და ერთგვარად, კიბერ გოთის ასოციაციას გვიტოვებს, საერთოდაც აქ ყველანი კიბორგები არიან. ზოგს ლითონის ზამბარებიანი ძუძუები აქვს, ზოგს მინის მუცელი, ზოგს მისამაგრებელი ხელი და ა შ.

ამ კომიკურ იგავში ძნელია გაიგო ვინ – ვინ არის, ძალიან ბევრი დამაბნეველი ალუზიაა. ერთმანეთს კონტრასტულად ენაცვლება პრიმიტიული კომიკური სახეები და ღრმა, დამაფიქრებელი სცენები. სპექტაკლის თითქმის ნახევარი მტანჯველ ფიქრში გავატარე რა რას ნიშნავდა, თუმცა, სწორი აღმოჩენები ისე მახარებდა, ეს ამად ღირდა. ზოგჯერ კი იმდენად ცხადი, იმდენად პირდაპირი მინიშნებები ჩნდებოდა, ვფიქრობდი იქნებ სხვა რაიმე ფარული აზრი უდევს ამ მოქმედებებს ქვეტექსტად-მეთქი.

სპექტაკლი, პირველ რამდენიმე წუთს თუ არ ჩავთლით, ოსტატურად არის დახუნძლული პილიტიკური კონტექსტებით. შორს ვარ იმ აზრისგან, რომ ხელოვნება არ უნდა იყოს პოლიტიზირებული. დიახ, ჭეშმარიტად ვთვლი, რომ ხელოვანებმაც თავიანთი მოღვაწეობითკომენტირება გაუკეთონ პოლიტიკურ მოვლენებს, გააკრიტიკონ პოლიტიკური ფიგურები. რამდენად იქნება ეს ობიექტური უკვე მაყურებლის შესაფასებელია.

აქ თითოეული პერსონაჟი სხვადასხვა პოლიტიკური მხარის სიმბოლოა. რუსეთი, აშშ, საქართველოს ხელისფლება… ზოგიერთი სცენა ისეთი მძაფრი სარკაზმით არის გაჟღენთილი, რომ ბევრს სულსაც შეუხუთავდა ეს დაძაბული მუხტი, სარკაზმის მწარე ექსტრაქტი ემოციურ სისტემას დაურღვევდა და ერთიანად შეძრავდა. ამიტომაც, ანგაჟირებულ პოლიტიკურ ფანატიკოსებს, ნადმვილად არ ვურჩევდი ამ სპექტაკლის ნახვას.

თუმცა, ზოგიერთი ეპიზოდი შეიძლება „გადამლაშებულიც“ იყოს. მაგალითად, მე ერთი-ორი ფრაზა პირდაპირ რუსოფობიულად მომეჩვენა. ეს ჩემი აზრია, იმ ადამიანისა, ვისაც მიაჩნია, რომ პოლიტიკა – პოლიტიკაა და თავისსავე ადგილზე უნდა დარჩეს, ხოლო პოლიტიკურ სპექტაკლში სამმაგი ოდეკოლონითა და ფეხსაცმლის საცხით დათრობაზე ოდნავ უხერხულია საუბარი. თანაც ასეთი დეტალების საზოგადო, ეროვნულ სახედ წარმოჩენა კი ერთობ უარყოფით ნიშნებს შეიცავს.

სპექტაკლის სახელს რაც შეეხება, ბევრი ვიფიქრე, რატომ ქვია „დაბოლილი მთვარე“. თვითონ მთვარეც პოლიტიკური მოვლენაა ამ სპეტაკლში. მთვარე „დაბოლდა“და გზა აებნა, შემდეგ შეცდომით სხვა კარში შევიდა, კარში, რომელსაც რუსეთისკენ მივყავართ. შეცდომა ძვირად დაუჯდა და გამოუსწორებელი აღმოჩნდა. თუმცა,ეს შეიძლებოდა „დაბოლების“ გარეშეც დამართნოდა. რითი დაბოლდა აღნიშნული მთვარე, ისტორიის გაკვეთილებიდანაც გვახსოვს, თუმცა ამის ფაქტად მიღება არ შეიძლება და ნებისმიერ შემთხვევაში, მხოლოდ როგორც ჰიპოთეზა, ისე უნდა განვიხილოთ. სპექტაკლი კი ამ მნიშვნელვანი პოლიტიკური მოვლენის ასეთ ინტერპრეტაციას გვთავაზობს, რომელსაც ნამდვილად აქვს არსებობის უფლება.

სპექტაკლის პრემიერა შედგა 2010 წლის 16 ივნისს.
რეჟისორი – გიორგი თავაძე
მხატვარი- თემურ ნინუა
ქორეოგრაფი – კოტე ფურცელაძე
რეჟისორის თანაშემწე – რუსუდან ბარბაქაძე
ფეხსაცმლის დიზაინერი – ანუკა ქებურია
სპექტაკლში გამოყენებულია ფრაგმენტები ვ.კახიძის, მ.მდინარაძის, ვ.მალგონის, დ.შოსტაკოვიჩისა და ა.ნოვიკოვის მუსიკალური ნაწარმოებებიდან.

მოქმედი პირნი და შემსრულებელნი:
ლიანა – ნანუკა ხუსკივაძე
პანტელეიმონ პაპასტვირი – ზაალ ჩიქობავა
კაპიტოლინა – ნინო კასრაძე
ქეთი – ქეთი ხიტირი, რუსუდან მაყაშვილი
ანრი კუკუა – დავით დარჩია
ნესტორი – პაატა გულიაშვილი
კატო – ნინო არსენიშვილი
ამირინდო – გაგი სვანიძე, ბაჩო ჩაჩიბაია

პოსტის ავტორი: ნიკა უხურგუნაშვილი

21 დან 26 იანვრის ჩათვლით რუსთაველის თეატრისა და ბრიტანეთის ნაციონალური თეატრის თანამშრომლობის ფარგლებში დადგმული, ერთობლივი ქართულ ინგლისური სპექტაკლის, “შემეხეს” პრემიერები გაიმართება, რუსთაველის თეატრის ექსპერიმენტულ სცენაზე. სპექტაკლი რეალურ ამბებზეა აგებული. საკმაოდ არასტანდარტული, უჩვეულო და თამამი წარმოდგენაა. რომლის ნახვა 18 წლამდე მოზარდებისთვის რეკომენდირებული არ არის.

6 ახალგაზრდა სასკოლო დერეფნის მსგავს ოთახშია გაჭედილი. ისინი ასაკისთვის შეუფერებელი ბავშვური თამაშებით ირთობენ თავს . ცდილობენ საეჭვო მომავალს ოპტიმისტურად შეხედონ. მღერიან სიმღერებს, ყვებიან ისტორიებს და მაყურებელს სთხოვენ დახმარებას , რათა გაერკვნენ საკუთარ ცხოვრებაში.

ცხოვრების აღქმა კი ბავშვობისას განცდილ სექსუალური ფანტაზიების გაცნობიერებით იწყება. “შემეხეს” გმირები ზრდასრულ ასაკში ცდილობენ გაიაზრონ “ბავშვური თამაშები” . იხსენებენ ისტორიებს, რომელიც როგორც წესი მეხსიერების ყველაზე მივიწყებულ ხვეულებში ილექება. ყველაზე რთულ პროცესს კი მათი გახსენება წარმოადგენს. რაც ხშირად ადამიანში ჩაბუდებული მრავალი კომპლექსის მიზეზი ხდება. სპექტაკლის მთავარი პლიუსიც, არა სიშიშვლე ან აკადემიური თეატრის სცენისთვის უჩვეულოდ თამამი სცენებია, არამედ სწორედ კარგად შერჩეული თემაა. რომელიც გვაძლევს იმის ინსპირაციის საშუალებას, რომ თავადაც დავიწყოთ საკუთარ ბავშვობაში გადახდენილ მსგავს ისტორიებზე ფიქრი. და თუნდაც საკუთარ თავთან ვაღიაროთ მათი ნამდვილობა.

გამორჩეულია მსახიობებისა და მაყურებლების ურთიერთობაც , არ გაიკვირვოთ თუ სრულიად მოულოდნელად თავადაც შემოგთავაზებენ სცენაზე ასვლას და მათთან ერთად თამაშს. ან ვიდეო კამერას ჩართავენ და პროექტორის მეშვეობით დარბაზში მჯდომი მაყურებლები სცენის გმირებიც გახდებით. შეიძლება მსხვილი ხედით თქვენზეც შეაჩერონ კადრი . ვიდეო კამერა სპექტაკლის ერთ ერთი რეკვიზიტია , რომელიც გარკვეული სცენებისას მოქმედებაში მოდის და მაყურებელს აძლევს საშუალებას სპექტაკლი ერთდროულად რამდენიმე რაკურსიდან აღიქვას.

სპექტაკლი “შემეხე” ერთგვარი მიქსია: ნარატივის , ქორეოგრაფიის , სიმღერის , პერფორმანსის . ერთ სპექტაკლში სხვადასხვა ენითა და ფორმით ცდილობენ ამბის მოყოლას. რაც ხშირ შემთხვევაში საკმაოდ ეკლექტურიც გამოდის. რთულია მსახიობი ერთდროულად კარგად მღეროდეს, ცეკვავდეს და თამაშობდეს კიდეც. სპექტაკლში რამდენიმე სცენა პინა ბაუშის ქორეოგრაფია იყო. რაც საკმაოდ რთული შესასრულებელია და შესაბამისად მცირედი დახვეწა სჭირდებოდა. “შემეხეს” ყველაზე ეპატაჟური მომენტი კი სცენაზე გაშიშვლებული მამაკაცია, რომელიც საკუთარ ფალოსს გვიჩვენებს.

“შემეხე”ს დამდგმელი რეჟისორი ალექსანდრე ზელდინი გახლავთ, მხატრობა ქეთი ნადიბაიძეს ეკუთვნის, ტექსტზე კი დავით გაბუნია და ალექსანდრე ზელდინი მუშაობდნენ. სპექტაკლში თამაშობენ როგორც ქართველი, ასევე ინგლისელი მსახიობები: დენიელ ეინსუიორსი , ჯენეტ ეტუკი, ლუკ კლარკი, სალომე მაისაშვილი, შაკო მირიანაშვილი და თეკლა ჯავახაძე.

პოსტის ავტორი: გოჩა გაბოძე

22 დეკემბერს რუსთაველის თეატრის ექსპერიმენტულ დარბაზში „შეშლილი სამყაროს“ პრემიერა შედგა. სანამ უშუალოდ სიუჟეტს შევეხებოდე, უნდა ვთქვა, რომ სპექტაკლში მონაწილეობდაჩემი საყვარელი თითქმისყველა მსახიობი, ამიტომ მაშინვე, რაც პროგრამა მოვიპოვე, სულგანაბული ველოდი იმ ჯადოსნურ სამყაროში შეხედვას, რაც სულ მალე სცენაზე გაჩნდებოდა. აბრაკადაბრა და სამი უცნაურსამოსიანი სხეული გამოჩნდა, ნელ-ნელა დეკორაციაც გამოიკვეთა.

კოსტიუმები, დეკორაცია, აკომპანიმენტი, ეს ტრიუმვირატი პირველ შთაბეჭდილებას გიქმნის იმის შესახებ, რაც მალე რეალობას მოგწვეტს და შეშლილთა, გარყვნილთა და ბოროტთა სამყაროში გადაგისვრის. არა, არა, ეს სამი სიტყვა ეტორე სკოლას ცნობილ ფილმზე ალუზია არ გეგონოთ. აქ საქმე სულ სხვაგვარადაა. ეს ყველაზე გარყვნილი მარკიზი დე სადისა და გრაფიანია დე სან ფონის სამყაროა. აქ შემოსვლამდე, გონებაცა და ნაზი გრძნობებიც კარს მიღმა დატოვეთ მეგობრებო, რამეთუ მარკიზისათვის სავსებით უმნიშვნელოა ეს ყველაფერი. ურჩობა არც გაბედოთ! აქ აღვირასხნილი გრძობები იპყრობენ მწვერვალებს! აქ სხეული ზეიმობს უკიდურეს ნეტარებას! ზნეობა? სირცხვილი? თანაგრძნობა? კაცთმოყვარეობა? არა, აქ მათი ადგილი ნამდვილად არ არის! აქ ვერ ნახავთ ვერაფერ ისეთს, რაც ლაგამს ამოსდებდა მიწიერ ნეტარებას.

მარკიზის საოცარ თავგადასველებს მოულოდნელად ცვლის სრული ქაოსი, დამაბნეველი ბალაგანი, რომელიც უცებ შემოიჭრება და თავ-გზას აგიბნევს. კოპწია სამოსში გამოწყობილი თავზეხელაღებული ველურების დასი და უხამსი ხუმრობები. ყველაფერი ისე გჭრის თვალს, როგორც მანათობელი ატარქციონი და შენ თავბრუ გეხვევა. ჩინებული კონტრასტები გულწრფელი, მაგრამ გარყვნილი მარკიზისა და თვალთმაქცი ბინძური ბურჟუებისა. სიუჟეტი ოდნავ ჩახლართულია, სადღაც პოულობ ძაფს, რომელიმაც მოქმედების კვალი უნდა გაპოვნონოს, მაგრამ ისევ იკარგები, იძირები საფრანგეთის რევოლუციის წიაღში და გუგუნებს „ინტენაციონალე“. ტრომბონები გუგუნებენ, უსტვენს ფლეიტა, ზუზუნებს ვალტორნა, წკრიალებს არფა, გველის ენებივით სისინებენ ვიოლინოს სიმები და შენ გაფაციცებით აკვირდები ამ ჩინებულ სანახობას, რომელიც გატყვევებს და ჩაბნელებულ კატაკომბებში გიტაცებს. სასიყვარულო ინტრიგები, დიდი პოლიტიკური თამაშები, ვნებათაღელვა, სახალხო აჯანყება, მარცხი და ზეობა, ეს ყველაფერი ერთადაა თავმოყრილი ამ სპექტაკლში.

ინსცენირების ავტორი და დამდგემელი რეჟისორი:
ნინოლიპარტიანი
დამდგმელი მხატვარი – თემურ ნინუა
მხატვარი – ქეთი ნადიბაიძე
კომპოზიტორი – მიშა მდინარაძე
ქორეოქგრაფი – კახა ბაკურაძე
რეჟისორის თანაშემწე – რუსუდან ბარბაქაძე
მოქმედი პირნი და შემსრულებელნი
რენე, კორდე – ნანუკა ხუსკივაძე
ქალბატონი დე მონტრე – თათული დოლიძე
ანა, კოკოლი – მანანა აბრამიშვილი
ბარონესა დე სიმიანი – დარეჯან ხარშილაძე
გრაფინია დე სან ფონი , სიმონა – რუსუდან მაყაშვილი
მარკიზ დე სადი – ზურა ინგოროყვა
შარლოტა, პოლპოში – ლელა ახალაია
მარატი – სანდრო მიკუჩაძე-ღაღანიძე
ჟესტინა, როსინიოლი – ირაკლი სანაია
ჟაკ რუ – მამუკა ლორია
კულმიე, დებუა – ედმონდ მინაშვილი
დუპრე – ბექა სონღულაშვილი

პოსტის ავტორი: ნიკა უხურგუნაშვილი

გუშინ თბილისის ოცდამეოთხე საჯარო სკოლამ კიდევ ერთი შესანიშნავი სპექტაკლი გამართა. ამჯერად VI-დ კლასის მონაწილეობით. სპექტაკლს “-+მათემატიკა” ჰქვია და განათლების, უფრო კონკრეტულად კი მათემატუკური განათლების მნიშვნელობას ეხება. წარმოდგენის დროს რამდენჯერმე ვინანე კიდეც, რომ ამ საგანს სკოლაში ზერელედ ვეკიდებოდი და ვერც ახლა დავიტრაბახებ ანგარიშის მიმართ გულმოდგინე დამოკიდებულებით.

სპექტაკლი ყიჟინით იწყება, როგორც ამ ასაკის ბავშვებს სჩვევიათ ხოლმე, მონღოლთა ურდოსავით გამოჩნდებიან საიდანღაც და მთელ არემარეს აიკლებენ. იმდენად ბუნებირივი იყო მათი მოწყობილი ქაოსი, რომ სკოლის დირექტორმა შენიშვნაც კი მისცა ხმაურისთვის. პიესის ავტორის სასახელოდ უნდა ვთქვა, რომ ფრაზები არ ყოფილა დიდაქტიკური სენტენციებით გაჯერებული, რაც ხშირად გვხვდება ხოლმე როგორც საბავშვო სპექტაკლებში, ასევე ლიტერატურაშიც.

მოქმედება ტყეში მიმდინარეობს, სადაც სკოლის მოსწავლეები ლაშქრობაზე არიან მათემატიკის მასწავლებელთან ერთად. მოულოდნელად მათ ყაჩაღები დაესხმებიან თავს და დაატყვევებენ. თუმცა, ყაჩაღებს თავიანთი „ბოსი“ ატყუებს, ისინი კი ამას ვერ ამჩნევენ, თურმე კრიმინალურ საქმიანობაშიც ყოფილა საჭირო ანგარიშის ცოდნა. საბოლოოდ მოსწავლეები თავდამსხმელებს დაეხმარებიან, ისინი კი ტყვეებს გაათავისუფლებენ. ყველაფერი რა თქმა უნდა ჰეფი ენდით მთავრდება.

სპექტაკლი ძალიან მხიარულად მიმდინარეობს, აქ ვერც ერთი წუთით ვერ მოიწყენ. ამისი მიღწევა, ალბათ, რეპეტიციების დროს საკმაოდ შრომატევადი მუშაობის დამსახურება უნდა იყოს. ბავშვები პრფესიონალურ დონეზე ასრულებენ როლებს, მიუხედავად იმისა, რომ მხოლოდ მეექვსე კლასელები არიან. თუმცა, გარჯა ნამდვილად დაუფასდათ ისეთი მხურვალე ტაში, მაყურებლის გაბრწყინებული სახეები და იმდენი საქებარი სიტყვა მიიღეს.

ისიც უნდა ავღნიშნო, რომ ეს პირველი შემთხვევა ნამდვილად არ არის, როდესაც ოცდამეოთხე სკოლა ასეთ წარმოდგენას ჩუქნის მაყურებელსა და მოსწავლეებს. ეს სკოლა ბავშვებს აძლევს არა მარტო აკადემიურ განათლებას, არამედ ზრუნავს მათ ესთეტიკურ აღზრდაზე, რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია (და ჩემი პირადი აზრით უფრო მნიშვნელოვანიც კი). მე კი ჩემის მხრივ მინდა წარმატებები და კიდევ უამრავი წარმოდგენის გამართვა ვუსურვო მომავალ მსახიობებს.

მონაწილეობენ:
1. ბექა კაპანაძე
2. ირაკლი პატარაია
3. თორნიკე მელაძე
4. თემურ მაღრაძე
5. ლიზი განგლიძე
6. ლექსო გვერდწითელი
7. ნიკა ასაბაშვილი
8. საბა ონიანი
9. თათული კახაძე
10. სალომე მაჭავარიანი
11. მარი მაჭავარიანი
12. გიორგი სალარიძე
13. სოფო მაისურაძე

კლასის ხენმძღვანელი მაია ლომსაძე;
სპეკტაკლის დამდგმელები: რუსუდან კობიაშვილი და ნელი ბადალაშვილი.
დარამატურგი:ნანა კაკაბაძე

პოსტის ავტორი: ნიკა უხურგუნაშვილი

ლის ბეისბოლის ქუდი ახურავს, ის და ქუდი განუყრლენი არიან. ლი ადამაინების იმ ტიპს მიეკუთვნება, რომელებიც ჩემ კეთილგანწყობას ვერასდროს მოიპოვებენ, – უზრდელი, უხეში, გაუნათლებელი. თუმცა, ლეილა ასე არ ფიქრობს, ლეილას ცუდი ბიჭები მოსწონს. საერთოდაც, შესაძლოა სულაც არ მოსწონდეს ცუდი ბიჭები, მაგრამ ლი პირველი, ერთადერთი მამაკაცია მის ცხოვრებაში. პირველია, ვინც მას ყურადღება მიაქცია. ერთხელ ლეილას ღმერთი გამოეცხადა დამასკოს მეჩეთში და უთხრა, რომ ის განსაკუთრებულია, უთხრა რომ ერთ დღესაც ის სამყაროს შეცვლიდა. თუმცა, ლეილა ამას არავის უმხელს, თვით ლისაც კი. თავს ვერ დავდებ, რომ მჯეროდეს ღმერთის გამოცხადების ამბავი-მეთქი, შესაძლოა ეს უბრალოდ ჰალუცინაცია ყოფილიყო, მაგრამ გასაკვირი არ არის პატარა მორწმუნე გოგონას მართლაც მოსჩვენებოდა ეს. უზარმაზარ მეჩეთში ერთი პაწაწინა წერტილი ხარ, 7 მილიარდიან დედამიწაზე კი უფრო პატარა, შეუმჩნეველი, უმნიშვნელო არსება. გინდა, რომ რაღაცით გამორჩეული იყო, ყველა გიცნობდეს, შენზე ლაპარაკობდნენ, ამისი შანსი კი ერთეულზე მცირეა, თუ ამ საქმეში რამე ზებუნებრივი ძალა არ ჩაერევა და დიდედაბასა და სახელს ლანგრით არ მოგართმევს. მაგრამ სანამ ეს მოხდება გიწევს შენივე კიდურების დასერვით ებრძოლო დეპრესიას.

სპექტაკლის მიმდინარეობისას კიდევ ერთ პერსონაჟს ვეცნობით. ეს არის ჰოლი. ჰოლი ყვითელი პრესის მუდმივი გმირია. მას ყველა იცნობს, ყველ მასზე საუბროს. აქვს ყველაფერი რასაც ისურვებს, თუმცა… კიდურები მასაც დასერილი აქვს. ამისი ხილვა, ალბათ, ლეილასთვის დიდი ნუგეში იქნება, რამეთუ, ღმერთი ხომ თავის წყალობას უკვე დიდი ხანია აგვიანებს. ეს,ალბათ, არის საბჭოთა კავშირში პოპულარული მექსიკური სერიალის «Бога́тыетожепла́чут»კიდევ ერთხელ გადამუშავებული ვერსია. „ფულით ბედნიერებას ვერ იყიდი“. ღატაკთა ნუგეში, წარუმატებელი ადამიანების უსაყვარლესი ფრაზა, ის რაც გულზე სითბოს მოფენს ყველა იმ ადამიანს, ვისაც ძალიან უნდოდა ფული და დიდება, ზეციურმა ძალებმა ზურგი აქციეს, ახლა კი ეს მანუგეშებელი ფრაზა ამოუტივტივდათ გონებაში.

სპექტაკლის დასაწყისში პერსონაჟები მონოლოგის სახით გაცნობენ ერთმანეთს. უპირატესობას ისეთ სიუჟეტებს ვანიჭებ, სადაც გმირი თავისი მოქმედებით გიქმნის შთაბეჭდილებას, მაგრამ ამ მონოლოგებიდან მათი ფსიქოლოგიური პორტრეტების შესახებ იკვეთება ისეთი შტრიხები, რომლის გადმოცემაც სხვაგვარად, ალბათ, ძალზედ სართულო საქმე იქნებოდა. მონოლოგების დასრულების შემდეგ კი, მაგალითად ლის პორტრეტი კიდევ უფრო ძლიერდება. ლი უკომპრომისო ახალგაზრდაა, უხეშად რომ ვთქვათ, თავზეხელაღებული თავხედიც კი, ის არავის აძლევს არჩევანის საშუალებას და კითხულობს,- მოდიხარ თუ… მოდიხარ?

ამ პიესის პირველი შეფასება, რომელიც სპექტაკლის ყურებისას აღმომხდა იყო,- ეს პალანიკზე უარესია! აქ არის რამდენიმე დამთრგუნველი სცენა, ისეთი, როგორიც კლასიკურ ხელოვნებაში იშვითად გვხვდება და რასაც „ჟანრის მიმნიჭებელნი“ ალტერნატიულ ხელოვნებად მონათლავენ ხოლმე. ნამვილად არ ვიცი, პიესის ავტორს ამერიკელი ნოველისტი ჩაკ პალანიკი უყვარს თუ არა, ან იქნებ და ეს პიესა უფრო ადრეც არის დაწერილი, ვიდრე ჩაკი პოპულარობას მოიპოვებდა, მაგრამ მსგავსება სახეზეა. ჩემი მიზანი არ არის გავარკვიო ვინ ვის ბაძავს, თუმცა,ჩემი აზრით, იმავე პალანიკს დამთრგუნველი ეპიზოდები უფრო ბუნებრივად გამოსდის ხოლმე, ვიდრე ამ პიესის ავტორმა დევიდ გრიგმა შეძლო.

ეს სპექტაკლი ნამდვილად +18 მაყურებელზეა გათვლილი. ხშირად ისმის უცენზურო სიტყვები, რომლებიც ჩემდა გასაოცრად მაყურებლის აღფროვანებას, მხურვალე ტაშს და ხარხარს იწვევს. თუმცა, ეს უფრო მაყურებლის პრობლემაა და არა სპექტაკლის. თუ ვინმეს სცენიდან დაყვირებული,- „შე-ყლეო“ ასე გაამხიარულებს, რატომ უნდა გავკიცხოთ ამის გამო ან პიესის ავტორი ან და რეჟისორი?

სპექტაკლის ერთ-ერთ დადებით მხარედ შეგვიძლია მივიჩნიოთ ბურუსით მოცული გადაწყვეტილებები, არჩევანი, რომელსაც სიუჟეტი გთავაზობს, იფიქრო, იმსჯელო ამა თუ იმ მოქმედების მიზეზებზე, პერსონაჟები არასდროს განიშნებენ რატომ მოიქცნენ ასე. მე მაგალითად, ლის მამის – ფრენკის თვითმკვლელობის მიზეზად ათეულობით შესაძლო ვერსია შემიძლია დავასახელო. ყველა სხვა მაყურებელსაც, ალბათ, ამდენივე შესაძლო ვერსია ექნება შენახული.

სპექტაკლს სულ ექვსი პერსონაჟი ჰყავს:

ლი – ბაჩო ჩაჩიბაია
ლეილა – ნინუცა მაყაშვილი
ბილი, ფრენკი – დავით დარჩია
ჯენი, ჰოლი – ნინო არსენიშვილი

პოსტის ავტორი: ნიკა უხურგუნაშვილი